Bihaćka operacija je jedna od najvećih pobeda NOV-a i POJ-a u 1942. godini. U njoj je osam brigada NOVJ-a pod komandom Operativnog štaba za Bosansku Krajinu uništilo ustaško-domobranski garnizon u Bihaću i okolnim mjestima i nanijelo neprijatelju značajne gubitke. Bitka za grad trajala je dva dana, a na današnji dan 1942. Bihać je oslobođen.

Razbijen je ustaški 4. djelatni stajaći “sdrug” (brigada) i dijelovi 12. domobranske pješačke pukovnije. Ovo je bila jedna od najvećih pobjeda NOVJ-a nad snagama NDH koje su snažno uzdrmale NDH.

Osvajanjem Bihaća povezana je slobodna teritorija u Bosanskoj Krajini i centralnoj Bosni sa slobodnom teritorijom u Dalmaciji. Lici, Kordunu i na Baniji. Tako je formirana neprekidna slobodna teritorija od Karlovca do Livna na kojoj su obrazovane mnoge vojne i civilne institucije, te nastala Bihaćka republika.

PARTIZANI U OSLOBOĐENOM BIHAĆU 1942. GODINE

Oslobođeni Bihać postao je vojno, političko i kulturno središte Narodnooslobodilačkog pokreta.

U Bosanskoj Krajini je do početka Bihaćke operacije formirano 6, u Hrvatskoj 18 i u Sloveniji 4 brigade NOVJ-a. Od ovih snaga Vrhovni štab je 1. novembra formirao 3, a zatim 8. novembra 1942. još pet divizija. Prema administrativnoj organizaciji NDH, Bihać je bio administrativno sjedište Velike župe Krbava i Psat. U Bihaću su se nalazile brojne civilne i vojne ustanove. Osim toga, Bihać je bio vojna baza za ofenzivno djelovanje protiv jedinica NOVJ-a i ključno utvrđenje na strateški važnoj komunikaciji između jadranske obale i doline Save.

Bihać je, također, bio baza ustaških zločinaca koji su tokom 1941. i 1942. počinili brojne masakre u gradu i okolnim selima nad srpskim i jevrejskim civilima.

Operativni štab za Bosansku Krajinu za Bihaćku operaciju prikupio je 5 svojih brigada:

  • krajišku brigadu (3 bataljona)
  • krajišku brigadu (3 bataljona)
  • krajišku brigadu (sva 4 bataljona)
  • krajišku brigadu (sva 4 bataljona)
  • krajišku brigadu (2 bataljona)
  • Osim ovih, štabu su za operaciju stavljene na raspolaganje 3 brigade iz Hrvatske:

  • lička brigada (sva 4 bataljona)
  • kordunaška brigada (sva 4 bataljona)
  • banijska brigada (3 bataljona)
  • Ukupna jačina ovih jedinica u vreme napada na ustaše u Bihaću iznosila je oko 7.000 ljudi. Jedinice su bile posebno motivirane za ovu akciju zbog prisustva poznatih ustaških zločinaca u Bihaću. OŠ Krajine i štabovi brigada su u naređenjima za napad posebno naglasili aspekt kažnjavanja ustaških zlikovaca u operaciji. Operacijom je komandovao Operativni štab za Bosansku Krajinu, čiji je komandant bio Kosta Nađ.

    Ustaška odbrana Bihaća raspolagala je:

  • djelatni “sdrug” ustaške vojnice, jačine 4 bojne (bataljona) (3.000 ljudi):
  • ustaška bojna, stacionirana u samom gradu
  • ustaška bojna, stacionirana u Ličkom Petrovom Selu i Rakovici
  • ustaška bojna, stacionirana u Bosanskoj Krupi
  • ustaška bojna, stacionirana u samom gradu
  • Ukupna jačina ovih jedinica u vreme napada iznosila je oko 4.000 ljudi.

    Ustaše su bile izuzetno motivirane za odbranu, jer su bile svjesne počinjenih zločina i kazne koja ih čeka ukoliko budu savladani. U domobranskim jedinicama motiviranost za borbu bila je vrlo niska.

    TITO POSTROJAVA PARTIZANE U OSLOBOĐENOM BIHAĆU 1942. GODINE

    Napad je počeo 2. novembra u 21:30. Znak za početak napada dat je ispaljivanjem granata iz dvije haubice na uporište Somišlje. Jedinice NOVJ-a postigle su puno iznenađenje – u trenutku napada u gradu je još gorjela ulična rasvjeta.

    Prvi bataljon Druge krajiške brigade pod komandom narodnog heroja Ranka Šipke uspio je neopažen da se ubaci u sam grad, u dio na desnoj obali rijeke Une. Prvi bataljon Prve krajiške brigade provukao se neopažen između neprijateljskih vanjskih uporišta, i energičnim jurišem za samo deset minuta zauzeo Somišlje, najjače ustaško utvrđenje sa lijeve strane rijeke Une.

    Istovremeni udar na vanjsku i unutrašnju liniju odbrane, kao i iz samog grada, dezorganizirao je ustaško-domobransku odbranu.

    Prva i Treća krajiška brigada likvidirale su vanjska utvrđenja, a najveći uspjeh bilo je zauzimanje Somišlja. Sa ovih položaja ove dvije brigade izvršile su napad na dobro utvrđeni ustaški logor u Žegaru. Međutim, ustaše su odbile ovaj napad i u 4 sata krenule u protivnapad, ali je njihov napad bio odbijen. Tokom cijele noći i narednog dana nizali su se napadi i protivnapadi obje strane.

    VELIKI NARODNI ZBOR U OSLOBOĐENOM BIHAĆU 1942. GODINE

    Tokom prepodneva ustaška komanda iz Bihaća uporno je tražila “motorizovani sdrug” kao pomoć od Glavnog stožera. Ispade ustaša iz Bosanske Krupe i Cazina u pravcu Bihaća uspješno su neutralizirali Šesta krajiška i Četvrta kordunaška brigada. Oko mostova preko kanala rasplamsala se borba sa naizmjeničnim napadima obje strane. Dana 4. novembra u 12 sati Prva i Treća krajiška brigada izvršile su juriš preko mostova i po cijenu znatnih gubitaka prešle kanal. Posljednji ustaški otpor slomljen je oko 16 sati istog dana. Bihać je oslobođen nakon 42 sata neprekidne borbe.

     BOŠKO BUHA I ČIKALO U BIHAĆU 1942. GODINE

    Ostatak ustaške posade koji je uspio da se izvuče iz grada u pokušaju da se probije do Cazina, upao je tokom noći na  5. novembra u postavljenu zasjedu dva bataljona Pete i Šeste krajiške brigade.

    (SB)

    قالب وردپرس

    KOMENTARI:
    Loading...