Na današnji dan 2010. godine, u egzilu u Beču, svijet je napustio Bogdan Bogdanović.

Veliki beogradski arhitekt, ljudska gromada, umjetnik i filozof, profesor Beogradskog univerziteta, gradonačelnik Beograda, politiku je napustio zbog sukoba sa Slobodanom Miloševićem, kojeg je opisao u knjizi „Zelena kutija“.

Zbog istog je sukoba otišao u egzil u Beč gdje je živio sa suprugom do smrti.

Jedan od najvažnijih neimara memorijalne arhitekture, spomen-obilježja podignutih u drugoj polovini dvadesetog vijeka, žrtvama fašizma u Drugom svjetskom ratu, širom bivše Jugoslavije.

Od 50-ih do 80-ih godina prošloga stoljeća, Bogdan Bogdanović je stvarao velike nadrealistične spomenike po cijeloj bivšoj državi, koji su bili svojevrsni otklon tadašnjem vremenu socijal-realizma, nadilazeći lokalne okvire, u prvi plan ističući ideale i više ciljeve, isključujući bilo kakvu političku ili crkvenu namjenu.

Njegovi spomenici “vrištali” su protiv svakog oblika rata i razaranja. O Bogdanovićevim spomenicima, u njemačkoj je produkciji snimljen i dokumentarni film pod nazivom Arhitektura sjećanja – spomenici Bogdana Bogdanovića, koji je premijerno prikazan na kanalu Viasat History.

Bogdanović je autor monumentalnog mostarskog spomenika nazvanog „Partizansko groblje“, nastalog uz nevjerojatne napore lokalnog stanovništva.

Veliki je arhitekt autor još i Slobodišta, simboličke nekropole u Kruševu, Spomenika albanskim i srpskim borcima NOB-a u nekadašnjoj Kosovskoj Mitrovici, Spomenika palim borcima NOB-a u Prilepu, Spomenika palim borcima u Vlasotincima, a najpoznatiji Bogdanovićev rad jasenovački je Kameni cvijet.

Mostarska Partizanska nekropola nastajala je u razdoblju od 1959. do 1965., no, bio je to i spomenik kojemu se Bogradnović najčešće vraćao.

U jednom od rijetkih intervjua, 1997., osvrćući se na tadašnje stanje spomenika koji je izgradio, Bogdanović je zapisao: “Gradeći mostarski akronekropolis bio sam ponet nekom dubokom, unutrašnjom vatrom. Ne baš jednostavan i lak posao obavljao sam bez mučnine i zamora i, u stvari, obuzet nekim za mene novim poimanjem života i smrti. Možda je apsurdno reći, ali kao da sam se nadao da ću nešto od svoje potajne radosti pokloniti i svojim ‘novim prijateljima‘, čija su se imena – muslimanska, srpska, hrvatska – tek počela ređati na terasama nekropole.

Foto: Arhiv

Njihov mali zagrobni grad, kao što sam i obećao porodicama, gledao je u samo srce starog Mostara i u danas porušeni most vrhovnog majstora Hajrudina, taj nekad najlepši i najsmeliji most na svetu, delo božanske graditeljske statike, pred kojom je mali Bogdan bio sićušan kao pred natprirodnom pojavom.”

Foto: Arhiv

Veliki je arhitekt spomenik zamislio kao prabalkansku, helensku akropolu, visoku dvadesetak metara. Uz vijugave staze od kamenih serpentina ka središnjem spomeniku vodi tristotinjak metara dugačka staza, koju prate vodene orgulje koje se spuštaju ka posjetitelju. Bogdanovićev spomenik, kojeg su isklesali najbolji korčulanski majstorim sazdan od kamena i vode, a zapravo je simbol života, čvrstine i odlučnosti jednog naroda u vječitoj borbi protiv zla, koja i danas još uvijek traje.

(SB)

قالب وردپرس

KOMENTARI:
Loading...