Evropsko prvenstvo u Francuskoj, koje počinje 10. juna, bit će 15. po redu smotra najboljih evropskih fudbalskih reprezentacija i bit će prvo sa 24 zemlje učesnice.

Najviše titula imaju Španija i Njemačka – po tri, dok su Francuzi dva puta bili na tronu.

Evropsko prvenstvo je prvobitno nosilo ime Kup evropskih nacija, a od 1968. godine nosi današnji naziv.

Sve je počelo davne 1960. godine. Henri Delaunay, koji je sa Julesom Rimetom pokrenuo Svjetsko prvenstvo, je još 1927. godine predložio da najbolje evropske reprezentacije igraju svoje prvenstvo, a 1954. godine, kada je osnovana UEFA, preuzeo je ulogu generalnog sekretara i odlučeno je da 1960. godine bude odigran prvi Euro.

Nažalost, Delaunay nije doživio da vidi svoje djelo jer je umro 1955. godine, no njegovo ime će vječno živjeti kroz pobjednički trofej koji je nazvan po njemu.

Prvi Euro je održan u Francuskoj, a nakon kvalifikacija učestvovale su samo četiri reprezentacije. Finale na Parku prinčeva u Parizu donijelo je susret sada već bivših država, Jugoslavije i Sovjetskog Saveza. SFRJ je povela golom Milana Galića, ali su Sovjeti preokrenuli rezultat i golovima Slave Metrevelija i Viktora Ponedjeljnika slavili sa 2:1 u produžecima.

Četiri godine kasnije, Španija je organizovala prvenstvo, također sa četiri reprezentacije. U finalu na Santiago Bernabeuu u Madridu Španija je savladala SSSR sa 2:1 golom Marcelina u finišu meča.

Naredno prvenstvo je odigrano u Italiji 1968. godine, a ono su obilježila dva, za današnje pojmove, nesvakidašnja slučaja. Najprije je u polufinalu Italija – Sovjetski Savez nakon 120 minuta igre rezultat glasio 0:0, te se finalista dobio – bacanjem novčića! Italijani su prošli u finale, gdje su igrali sa Jugoslavijom. Nakon 120 minuta utakmice na Olimpicu između Jugoslavije i Italije rezultat je glasio 1:1, no u finalu nije vrijedilo pravilo “bacanja novčića”, te se igrao novi meč za 48 sati. Italijani su u ponovljenom finalu savladali SFRJ sa 2:0.

Prvenstvo u Belgiji 1972. očekivano je pripalo Njemačkoj, koja je u finalu na stadionu Heysel pregazila SSSR sa 3:0. Dva gola je postigao Gerd Müller.

Finalni turnir u Jugoslaviji 1976. godine ostat će upamćen po Antoninu Panenki i njegovom golu iz penala kojim je donio titulu Čehoslovačkoj. Na popularnoj Marakani u Beogradu Čehoslovaci su pobijedili Njemačku sa nakon boljeg izvođenja penala (5:2) nakon što je regularni tok meča završen rezultatom 2:2.

Prvi put turnir se proširio na osam reprezentacija u Italiji 1980. godine. Njemačka je slavila drugi put savladavši u finalu na rimskom Olimpicu golovima Hrubescha Belgiju sa 2:1.

Ovogodišnji domaćin Eura, Francuska, je organizovala turnir 1984. godine i na njemu došla do prve titule. Michel Platini je predvodio Tricolore do trofeja, a u finalu na Parku prinčeva Francuska je njegovim i Belloneovim golom savladala Španiju sa 2:0.

U Njemačkoj je 1988. godine briljirala Holandija predvođena Gullitom, Rijkaardom i Van Bastenom. U finalu na Olimpisjkom stadionu u Minhenu je savladala Sovjetski Savez sa 2:0, a Van Basten je u toj utakmici postigao najljepši gol u historiji Eura.

Švedska je organizovala Euro 1992. godine, a na njemu se desilo prvo veliko iznenađenje. Danska, koja se nije ni kvalificirala na završni turnir, je ubačena naknadno na turnir zbog raspada Jugoslavije i na kraju je osvojila trofej. U finalu na geteborskom Ulleviju je “pala” Njemačka sa 2:0.

Prvenstvo u Engleskoj 1996. godine je bilo prvo sa 16 reprezentacija, a na njemu je uvedeno pravilo “zlatnog gola”. Do finala nije postignut nijedan “zlatni gol”, a finale odlučeno upravo na taj način. Oliver Bierhoff je zabio u 95. minuti na Wembleyu za 2:1 i pobjedu Njemačke nad Češkom.

Prvi šampionat koje su održale dvije zemlje je bilo 2000. godine, kada su Belgija i Holandija bili domaćini. Francuska je na De Kuipu savladala Italiju sa 2:1, a susret je odlučen, kao i prethodno prvenstvo, zlatnim golom. David Trezeguet je pogodio u 103. minuti i donio Tricolorima drugu krunu. “Zlatni gol” je ukinut nakon ovog prvenstva.

Ono što je uradila Danska 1992. godine Grčka je ponovila 2004. u Portugalu. Angelos Charisteas je u 56. minuti finala na Luzu u Lisabonu donio titulu Grčkoj pobjedom nad domaćom selekcijom od 1:0.

Španija je došla do druge titule u Austriji i Švicarskoj 2008. godine. Furija je na stadionu Ernst Happel u Beču savladala Nijemce sa 1:0 golom Fernanda Torresa u 33. minuti.

Prošlo prvenstvo održano je u Poljskoj i Ukrajini, a finale je prošlo bez većih neizvijesnosti. Španci su na Olimpijskom stadionu u Kijevu savladali Italiju sa 4:0 i tako odbranili titulu osvojenu četiri godine ranije. Na taj način Španija j epostala jedina reprezentacija koja je odbranila titulu prvaka Evrope, a priliku za trostruku uzastopnu krunu imat će od 10. juna do 10. jula ove godine u Francuskoj.

KOMENTARI:
Loading...