22.4 C
Bosanska Krupa
Četvrtak, 17 Juna, 2021

Uloga letve i vodopada u gradnji mini HE koja je na čekanju 15 godina

Drago Lukenda iz Širokog Brijega i kompanija Eco Energi d.o.o. Mostar (koja je 50 posto u vlasništvu državljana Republike Hrvatske) 15 godina čekaju odobrenja potrebna za gradnju minihidroelektrane za koju su 2007. godine dobili koncesiju. U Centru za zaštitu životne sredine cijene da je ovaj spor moguće završiti samo prekidom ugovora o koncesiji, ali da se vlast u BiH plaši investitora, no da je u pravu svako ko se protivi gradnji mini HE iznad vodopada, a Lukenda prijeti arbitražom u Vašingtonu, piše Interview.ba.

Dok širom BiH traje borba za zabranu gradnje minihidroelektrana, Drago Lukenda iz Širokog Brijega i kompanija Eco Energi d.o.o. Mostar, koja je 50 posto u vlasništvu državljana Republike Hrvatske, 15 godina čeka odobrenja potrebna za gradnju minihidroelektrane za koju je 2007. godine dobio koncesiju. Sve ove godine se nalazi u labirintu između Opštine Prozor-Rama, Hercegovačko-neretvanskog kantona i Kantonalnog suda u Mostaru. U vrijeme kada nastaje ovaj tekst, u maju 2021, ima koncesiju, urbanistička i okolinska dozvola su u nekoj fazi razmatranja pred Kantonalnim sudom u Mostaru, a građevinska dozvola čeka – urbanističku!

„Imam 150 akata povodom tri dozvole i mislim da se 80 posto toga odnosi na vraćanje postupka na početak. Nedopustivo je da se predmet toliko puta vraća na početak, pa valjda bi trebalo ili da odobre ili ne odobre, da neko donese konačnu odluku. Mislim da se preko mog predmeta načelnik Općine Prozor-Rama dodvorava stanovnicima sela Duge“, kaže Lukenda i najavljuje da će zatražiti arbitražu kod Međunarodnog suda za rješavanje investicijskih sporova (ICSID) u Washingtonu jer su partneri u preduzeću Eco Energi d.o.o. Mostar iz Hrvatske, a on smatra da ova gradnja podliježe Ugovoru između BiH i Republike Hrvatske o poticanju i uzajamnoj zaštiti ulaganja.

„Procjena je da za svaku godinu odlaganja početka proizvodnje gubimo oko 700.000 KM u struji“, pojašnjava Lukenda.

Lukenda je u međuvremenu dobio i dvije odluke Ustavnog suda BiH o nedopustivom trajanju postupka – u aprilu 2016. za Opštinu Prozor-Rama i u julu 2017. za Vladu HNK. Ustavni sud BiH je Opštini Prozor-Rama naložio da po hitnom postupku okonča postupak izdavanja urbanističke saglasnosti započet u maju 2008. godine, a Vladi HNK da upravni postupak izdavanja okolinske dozvole okonča po hitnom postupku jer traje od maja 2007. godine, no ni nakon toga se ništa nije desilo.

U uredu ombudsmana za ljudska prava u BiH kažu da je ovaj predmet spreman za Evropski sud za ljudska prava u Strazburu, a da bi Lukenda i njegova kompanija već sada mogli dobiti materijalnu odštetu od institucija koje je Ustavni sud BiH upozorio na neprihvatljivo dugo trajanje procesa.

Ima Lukenda i treću odluku Ustavnog suda BiH koja se odnosi na zabranu postavljanja cijevi kroz selo, ali ona za sada nije tema.

Sve je počelo kada je Dragin otac Jure Lukenda 1989. godine dobio saglasnost za gradnju minihidroelektrane, u decembru 1989. Republički sekretarijat za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo u BiH Juri dodjeljuje vodoprivrednu saglasnost za gradnju na rijeci Dušici u Dugama kod Prozora, a 1996. godine Odjel graditeljstva tadašnje Hrvatske Republike Herceg Bosna produžava ranije izdatu građevinsku dozvolu.

U međuvremenu Drago Lukenda preuzima očev posao i 2007. godine od Općine Prozor-Rama dobije koncesiju na 30 godina uz uslov da mini HE izgradi za 12 mjeseci nakon što dobije građevinsku dozvolu i pusti je u rad nakn dva mjeseca probnog rada. Mini HE je ranije upisana u prostorni plan Općine, a 2008. godine pomoćnik načelnika Opštine Prozor-Rama Željko Škarica potpisuje Rješenje o urbanističkoj saglasnosti koje u martu 2009. načelnik Opštine Jozo Ivančić poništiti. U maju iste godine Ministarstvo građenja i prostornog uređenja u Vladi Hercegovačkoneretvanskog kantona poništava poništenje i vraća postupak na početak, pa Opština Prozor-Rama ponovo pokreće postupak za izdavanje urbanističke saglasnosti, ali uz učešće lokalnog stanovništva sela Duge, pa se Lukenda žali, pa Ministarstvo građenja odbija Lukendinu žalbu i prihvata učešće stanovnika sela Duge, pa Kantonalni sud u Mostaru poništi odluku Ministarstva, pa na Lukendin zahtjev preispituje odluku i u novembri 2009. ponovo poništava urbanističku dozvolu, potom u januaru 2010. Ministarstvo za građenje i prostorno uređenje u Vladi HNK predmet vraća Opštini na ponovni postupak, pa Kantonalni sud u Mostaru u aprilu 2011. poništava odluku o vraćanja na ponovno postupanje, pa u maju 2012. Kantonalni sud, pa u februaru 2014. opet Kantonalni sud, u martu 2014 Opština opet poništava urbanističku saglasnost, pa u maju 2014. kantonalno Ministarstvo građenja i prostornog uređenja vraća predmet Opštini na ponovni postupak, pa u julu 2014. Opština opet poništava urbanističku saglasnost iz 2008, pa Ministarstvo građenja i prostornog uređenja u Vladi HNK u septembru 2014. Opštini opet vraća na ponovni postupak, pa u novembru 2014. Opština opet poništava akt iz 2008., u januaru 2015. godine Ministarstvo građenja i prostornog uređenja u Vladi HNK odbija Lukendinu žalbu na odluku Opštine Prozor-Rama i poziva se na odluku nekadašnjeg Doma za ljudska prava koji je 90-tih godina prošlog vijeka zabranio svaku gradnju u okolini vodopada Krupić bez valjanih dozvola, ukoliko bi ona ugrozila okoliš.

Vodopadi u Krupiću su pod zaštitom države od 1956. godine, ali je za aktere ove priče sporno koji dio područja oko vodopada je pod zaštitom i u čijoj nadležnosti je ta zaštita. Opština Prozor-Rama tvrdi da ne posjeduje zemljišne knjige jer su izgorjele u Drugom svjetskom ratu, pa ne znaju granice katastarskih čestica, ali da prema dostupnoj dokumentaciji – na parceli na kojoj Lukenda želi graditi nema zabilježenih nikakvih zabrana. 2006. Zavod za zaštitu spomenika pri Ministarstvu kulture i sporta u Vladi FBiH obavještava Lukendu da nemaju registar zaštićenih objekata prirodnog nasljeđa jer je izgorio u ratu 1992-95., ali da oni svakako ne vrše zaštitu prirodnog nasljeđa, u novembru 2006. kantonalno Ministarstvo građenja, prostornog uređenja i zaštite okoliša u Vladi HNK izdaje službenu zabilješku da, između ostalog, ne postoji dokaz o potrebi pribavljanja saglasnosti nadležne institucije za zaštitu prirodnih rijetkosti, a 2008. Ministarstvo građenja i prostornog uređenja u Vladi HNK izdaje akt prema kom Zavod za zaštitu spomenika pri Ministarstvu kulture i sporta u Vladi FBiH daje stručno mišljenje da sporni lokalitet, odnosno katastarske čestice na kojima Lukenda želi graditi pripadaju zaštićenim dijelovima prirode u skladu s rješenjem Zemaljskog zavoda za zaštitu spomenika kulture iz 1958. godine. No 2004. je kantonalni građevinski inspektor Meho Manov utvrdio da na spornom lokalitetu postoji zaštita prirodnog spomenika, ali ne na parceli gdje bi Lukenda gradio, a da na istom lokalitetu ima drugih objekata za čiju gradnju nije traženo odobrenje organa koji se bave zaštitom prirodnih rijetkosti.

A o čemu se zapravo radi? Stanovnici sela Duge su protivi gradnje mini HE iznad vodopada i u svakoj novoj etapi ovog postupka je spor oko toga da li će se povesti novi postupak za dodjelu urbanističke saglasnosti i da li će u tom postupku učestvovati i oni sa svojim argumentima. Jedni se pozivaju na Zakon o zaštiti okoliša, a drugi na Zakon o upravnom postupku. Istini za volju – Lukenda posjeduje dokument iz jula 1991. godine u kom desetak stanovnika Mjesne zajednice Prozor iz sela Duge svojeručnim potpisima potvrđuju da odobravaju gradnju, no nakon rata u BiH se grupa povratnika u Duge iz reda bošnjačkog naroda obratila nekadašnjem Domu za ljudska prava i dobili odluku na koju se poziva Općina Prozor-Rama kada poništava ranije dodijeljenu urbanističku saglasnost. Njih 49 je potpisalo akt protiv gradnje mini HE u njihovom selu iznad vodopada uz upozorenje da bi možda i odobrili gradnju ispod vodopada. Osim toga – selo Duge više i ne pripada istoj mjesnoj zajednici.

Slična je situacija s vodoprivrednom, građevinskom i okolinskom dozvolom – vraćanje na početak i čekanje.

Advokati ne žele komentarisati ovaj slučaj jer ne znaju detalje, ali je sarajevska advokatica Dženana Hadžiomerović ranije, u intervjuu za interview.ba (https://interview.ba/2021/02/11/dzenana-hadziomerovic-advokat-gradani-i-ne-znaju-kada-su-diskriminisani-a-trebali-bi-tuziti-za-svaki-slucaj/), govorila o odugovlačenju sporova.

Dodaj komentar:
- Oglas -

Najnovije

- Oglas -

Povezani članci